![](/wp-content/uploads/2023/03/rendi-wagner-780x470.jpg)
SPÖ kan kaybediyor: Sebebi yönetim kadrosu mu? Parti içinde yanlış giden ne?
SPÖ girdiği her seçimde biraz daha kan kaybetmeye devam ediyor. SPÖ’nün bir sonraki seçimde FPÖ ve ÖVP’nin gerisine düşmesi an meselesi. SPÖ’de bir liderlik sorunu mu var? Parti içinde yanlış giden ne?
Viyana. SPÖ gün geçtikçe kan kaybetmeye devam ederken, bir sonraki seçimde FPÖ ve ÖVP’nin ardından üçüncülüğe gerileyeceği tahmin ediliyor. Uzun zamandır tepkilerin odağında olan SPÖ lideri Pamela Rendi-Wagner için “zeki ve terbiyeli biri ama politika geni yok” yorumları yapılması dikkat çekiyor. SPÖ’nün gerilemesinin ardında “başarısız bir yönetim ve lider” olduğuna işaret edilse de öte yandan partinin yapısal, demografik ve entelektüel olarak güncelliğini yitirdiği eleştirisi de yapılıyor.
Der Standard gazetesinde Hans Rauscher’in kaleme aldığı analiz, SPÖ’de yaşanan kan kaybına ve olası nedenlerine ışık tutuyor. “SPÖ’de bir liderlik sorunu mu var? Parti içinde yanlış giden ne?” sorularını aydınlatan çarpıcı analizin ayrıntıları ise şöyle:
“SPÖ’nün varlığı tehdit altında. Bir sonraki seçimlerde FPÖ ve ÖVP’nin ardından üçüncü sıraya düşebilir. Bu yönetim kadrosundan mı kaynaklanıyor? Açıkçası Pamela Rendi-Wagner zeki ve terbiyeli biri ama politika geni yok. Ancak sadece o değil, partide neredeyse hiç kimse Sosyal Demokrat Parti’nin artık güncel olmadığı gerçeğine karşılık söyleyecek bir şey bulamıyor. Yapısal, demografik ve entelektüel olarak.
SPÖ bir zamanlar işçilerin partisiydi. Ancak işçiler (daha çok da kadın işçiler) uzun zamandır FPÖ’ye akın ediyor. Sora 2019 seçim analizine göre, işçiler arasında SPÖ’nün oyu yüzde 23 iken FPÖ’nün oyu yüzde 48 (!). Ve açıkça söylemek gerekirse; „yeni“ işçilerin oy kullanmasına izin verilmiyor. Bugün işçi sınıfı önemli ölçüde „göçmen kökenli“ insanlardan oluşuyor. Bunların da pek çoğu Avusturya vatandaşlığına sahip değil.
Bruno Kreisky ve daha sonra Franz Vranitzky, o dönemde SPÖ’nün seçmen kitlesini yeni katmanlara genişletmeyi ya da artışı sürdürmeyi başardılar. Kreisky burjuvazinin bir kısmına „yolun bir kısmını gitmeyi“ teklif etti. „Savaş kuşağını“ affetmesi ona çok sayıda eski Nazi oyu kazandırdı. SPÖ’nün eğitim ve modernleşme kampanyası işçi sınıfı ve küçük burjuva çocuklarını akademisyenlere dönüştürdü ve yeni beyaz yakalı işçi tabakasıyla ilgilenildi. Hem Kreisky hem de Vranitzky, SPÖ’ye modernlik kazandıran sanatçılara, entelektüellere ve profesyonellere kur yaptı. Bu sayede üç mutlak çoğunluk (Kreisky) ve Vranitzky’nin 1995’teki son seçiminde hala yüzde 38 oy elde edildi.
Gelenekselin koruyucuları
Bunu takip eden on yıllarda bu kumarda kaybedildi. SPÖ, „yabancılar“ ve „SP kodamanları“ meselesiyle işçi sınıfını peşinden sürükleyen Jörg Haider modelindeki sağ popülizm karşısında çaresizdi. Gençler, ilericiler, liberaller Yeşillere akın etti. SPÖ’ye emekliler ve kamu hizmeti çalışanları (belediyelerde) kaldı. SPÖ modernleşmenin öncüsü olmaktan çıkıp eskinin koruyucusu haline geldi.
Büyük sorunlar ortada. Sağlık sistemi, diğer Avrupa ülkeleriyle kıyaslandığında, kendi içinde çatırdayan bir yapıya sahiptir. Toprak mühürleme, betonlaştırma ve dur durak bilmeyen yol yapımı politikası, iklim değişikliği ve çevresel bozulma tehditleriyle artık uzlaştırılamıyor. Konutlar satın alınamaz hale geliyor. Pahalı eğitim sistemi yeterli sonuçlar vermiyor. Ve evet, göç çok ama çok daha iyi yönetilmeli. Bu nedenle de demokrasiye yönelik tehditler uzun zamandır açık bir şekilde görülmekte. Sora Demokrasi Monitörü’ne göre, nüfusun yaklaşık üçte biri „otoriter ve liberal olmayan demokrasi fikirlerine“ sahip.
SPÖ’nün buna verecek bir cevabı yok. Zamana ayak uyduramıyor. Bunun liderlerle de ilgisi var. Werner Faymann yetenekli gençleri teşvik etmede başarısız oldu. Bunun etkisi bugün hala devam ediyor. Jörg Haider ve en son Sebastian Kurz’dan bu yana, siyasetçilerin her şeyden önce yetenekli iletişimciler olması gerektiği siyasi bir bilgelik haline geldi. Her ikisinin de içerikten yoksun birer göz kamaştırıcı olduğu gerçeği bir şekilde unutuldu.
Ancak içinde yaşadığımız rahatsız edici, kafa karıştırıcı zamanlar her şeyden önce yetkinlik gerektiriyor. Elbette, ifade edilebilecek bir yetkinlik, ama orada olmalı. Personel tartışmasına girmeden: Bunu kim başarırsa SPÖ’ye liderlik edebilir ve muhtemelen partiyi kurtarabilir.” (Hans Rauscher, Der Standard) (yenivatan.at)